นพ.บรรจบ ชุณหสวัสดิกุลและ พญ.ณัฏฐา (ลิลิต) ชุณหสวัสดิกุล จบแพทยศาสตร์รามาธิบดีปี 2516 แล้วมีโอกาสไปศึกษาต่อวิชาเวชศาสตร์ฝังเข็ม ที่ปักกิ่ง สมัยที่จีนเปิดประเทศมีสัมพันธ์ทางการทูตกับทั่วโลก

การศึกษาเวชกรรมฝังเข็มได้เปิดวิสัยทัศน์ของเราทั้งสองว่า นอกจากการแพทย์แบบแผนที่ใช้ยาและมีดแล้ว ในโลกนี้ยังมีการแพทย์แผนธรรมชาติที่ให้คำตอบกับโรคอีกจำนวนมากที่การแพทย์แบบแผนยังไม่มีคำตอบที่น่าพอใจ ขณะเดียวกันคนเราจะสุขภาพดีได้ ต้องอยู่อย่างสมดุลระหว่างกายและจิต ระหว่างมวลสารและพลังงานที่ประกอบขึ้นมาเป็นตัวตนของเรา ยังต้องมีสมดุลระหว่างตนเองกับธรรมชาติ ระหว่างสังคมและสิ่งแวดล้อม โรคที่คุกคามผู้คนสมัยใหม่ทุกวันนี้สืบเนื่องจากการขาดสมดุลของสิ่งเหล่านี้

กลับจากศึกษาเวชกรรมฝังเข็มเมื่อ 30 ปีก่อน เราจึงได้ตั้งคลินิกเล็กๆขึ้น ชื่อ คลินิกคลองประปา ที่ประสานการแพทย์แบบแผนกับเวชกรรมฝังเข็ม ใช้การวินิจฉัยด้วยการแพทย์แบบแผน แต่แทนที่จะใช้ยารักษาก็หันมาใช้เวชกรรมฝังเข็ม และต่อมาเพิ่มการรักษาด้วยกายภาพบำบัด

อย่างไรก็ตาม หลายปีผ่านไป เราพบว่า ลำพังเวชกรรมฝังเข็มซึ่งให้ผลดีถึง 70-80% เมื่ออยู่เมืองจีน แต่ใช้ในประเทศไทยมีผลเพียง 40-50% เท่านั้น เมื่อใคร่ครวญหาเหตุผลแล้วก็พบเหตุผลว่า เป็นเพราะร่างกายคนเราสร้างตัวมาจากอาหาร การปรับสมดุลด้วยฝังเข็มอาจได้ผลดีสมัยเมื่ออยู่เมืองจีน นั่นเป็นเพราะคนจีนสมัยนั้นยังกินอยู่อย่างธรรมชาติ ขณะที่คนไทยมีทั้งอาหารขยะ สารเคมีในอาหาร น้ำอัดลม ผงชูรส ฯลฯ สมดุลของร่างกายที่เสียไป การฝังเข็มจึงช่วยได้เพียงบางส่วนเท่านั้น เหตุฉะนี้จะรักษาผู้ป่วยให้ได้ผลดีจึงต้องหันมาสนใจสอนผู้คนให้ปรับอาหารการกิน และชีวิตความเป็นอยู่ด้วย

ด้วยเหตุนี้เราจึงศึกษาค้นคว้าต่อไป ในแนวทางอาหารแบบต่างๆ และพบข้อดี ข้ออ่อนของหลักอาหารแต่ละวิธี แต่ถ้าใช้ให้เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละคน ก็จะเกิดผลในการรักษาโรคที่ได้ผล แนวทางอาหารที่ใช้มีอาทิเช่น อาหารธรรมชาติบำบัดโดยกินอยู่อย่างไทย อาหารล้างพิษโดยอดเพื่อสุขภาพ อาหารมังสวิรัติ อาหารแมกโครไบโอติกส์ อาหารปรับธาตุเจ้าเรือนตามหลักการแพทย์แผนไทย

ในขณะเดียวกันสำหรับคนที่ป่วยเจ็บมานานแล้ว ร่างกายของเขาก็พร่องสารอาหารเสียเต็มประดา เราได้ศึกษาความรู้เกี่ยวกับสารพิษที่เรียกว่า อนุมูลอิสระซึ่งก่อให้เกิดโรคหลายอย่าง การจะขจัดอนุมูลอิสระได้ นอกจากให้กินอาหารที่อุดมด้วยผักผลไม้ซึ่งมีสารต้านอนุมูลอิสระแล้ว บางทีก็อาจไม่ทันกับโรคที่เกิดขึ้น การรักษาจึงอาจต้องใช้วิตามิน สมุนไพร หรือสารเสริมอาหารเพื่อปรับลดอนุมูลอิสระได้เร็วขึ้น

นอกจากอาหารแล้ว เราพบอีกว่านิสัยการขับถ่ายของคนเราก็สำคัญ การขับถ่ายที่บกพร่องทำให้เกิดโรคได้ และการสวนล้างลำไส้ใหญ่ด้วยน้ำอุ่น หรือการสวนล้างลำไส้ใหญ่ด้วยกาแฟ ก็มีประโยชน์ไม่น้อย ถ้าใช้ให้เหมาะสม

สำหรับทางด้านจิตใจ ถ้าผู้ป่วยรู้วิธีผ่อนคลาย การฝึกสมาธิหรือสร้างเสริมกำลังใจในจิตใต้สำนึกก็อาจช่วยการบำบัดโรคได้จำนวนมาก การผ่อนคลายอาจทำได้เช่น การออกกำลังกายแบบต่างๆ รวมถึงชี่กง โยคะ ดนตรีบำบัด ฝึกโปรแกรมจิตใต้สำนัก และการฝึกสมาธิ ฯลฯ

คลินิกคลองประปาจึงเพิ่มการรักษาแบบต่างๆ กลายเป็นคลินิกธรรมชาติบำบัดที่ใช้การรักษาแบบองค์รวม วิธีรักษาในคลินิกคลองประปาเกิดเอกลักษณ์ กล่าวคือ:

- ผู้ป่วยพบหมอเพื่อซักประวัติและตรวจร่างกาย เพื่อได้รับการวินิจฉัยโรค

- กำหนดการรักษา อาจประกอบด้วย

1) แนะนำการปรับอาหารการกิน

2) การฝังเข็ม

3) การใช้วิตามิน สมุนไพร และสารเสริมอาหาร

4) การสวนล้างลำไส้ด้วยน้ำอุ่นหรือด้วยกาแฟ

5) การทำกายภาพบำบัด

6) การโปรแกรมจิต

7) การให้วิตามินระดับสูง และการให้ออกซิเจนทางเลือด

8) อื่นๆ ถ้าจำเป็น เช่นแนะนำให้ไปออกกำลังกาย ฝึกโยคะ ชี่กง ดนตรี สมาธิ ตามแต่เงื่อน ไขอำนวย