1. "หุ่นดี" ไม่เท่ากับคำว่า "ผอม หรือ น้ำหนักน้อย"

2. ค่า BMI ที่เหมาะสม บอกแค่ว่า น้ำหนักของคุณเทียบกับความสูงแล้วใช้ได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าหุ่นคุณจะดี

3. ค่าที่จะบอกได้ว่าหุ่นดีหรือไม่ดี ได้ตรงจุดกว่ากลับเป็นค่าของ %Body fat ที่เหมาะสมกับ BMI ด้วย

4. การที่เราจะลดน้ำหนักได้ในขณะที่ยังคง %Body fat ไว้ในสัดส่วนที่เหมาะสมจำเป็นที่จะต้องทำ 2 อย่างควบคู่กันไป นั่นคือ

- การควบคุมอาหาร

- การออกกำลังกาย

ในเมื่อผมเป็นคนเปิดประเด็นเรื่อง %Body fat เอาไว้ให้ค้างคาใจแล้ว คราวนี้จึงเป็นหน้าที่ ของผมที่จะต้องว่าเรื่องนี้ต่อไปจนจบ ให้บรรดาท่านผู้อ่านหายคาใจว่า %Body fat นั้นเขาหากันได้อย่างไร

เนื่องจากเราไม่สามารถชำแหละคนออกเป็นส่วนๆ แยกเอาไขมันออกมาชั่งต่างหากได้ ดังนั้นการหา %Body fat จึงทำได้เพียงแค่ประเมินและประมาณเท่านั้น และในวิธีที่ใช้ประเมินและประมาณได้ดีที่สุดนั้น เห็นจะได้แก่ วิธีการชั่งน้ำหนักตัวบนบกเทียบกับน้ำหนักตัวในน้ำ

หลักการของวิธีการหา %Body fat นี้ ง่ายมากครับ นั่นคือใช้หลักการของจมกับของลอย ตามปกติแล้วกล้ามเนื้อและกระดูกมีความหนาแน่นสูง จึงมักจะจมเมื่อแช่อยู่ในน้ำ แต่ไขมันมีสภาพความหนาแน่นต่ำ เมื่อแช่อยู่ในน้ำจึงลอยตัวขึ้น เป็นแรง 2 แรงที่หักล้างกัน

ผลที่ได้ก็คือน้ำหนักตัวที่แช่อยู่ในน้ำ จะถูกแรงพยุงตัวของน้ำพยุงเอาไว้ แรงพยุงตัวที่ว่าก็คือแรงที่เกิดจากไขมันที่พยายามจะลอยตัวขึ้นนั่นเอง ทำให้การชั่งน้ำหนักตัวในน้ำชั่งได้หนักน้อยกว่าบนบกเสมอ

ดังนั้น ใครที่มีค่าน้ำหนักที่ชั่งบนบกและในน้ำต่างกันมากๆ ก็แสดงว่ามี Fat มาก (แรงพยุงตัวมีมากกว่า) แต่ใครที่มีค่าน้ำหนักที่ชั่งเทียบกันแล้วแตกต่างกันไม่มาก ก็แสดงว่ามี Fat น้อยกว่า (แรงพยุงตัวน้อยกว่า) คำนวณไปคำนวณมาก็จะได้ค่า %Body fat ออกมาให้เราเชยชมกัน

ตรงนี้ในทางการรักษา เราจึงใช้ประโยชน์จากการที่คนอ้วน มีไขมันเยอะ เวลาออกกำลังกายบนบกใหม่ๆ อาจทำให้ปวดข้อเข่า การที่ไปแช่อยู่ในน้ำ แรงพยุงตัวจะช่วยให้เข่ารับน้ำหนักน้อยลง ยิ่งมีไขมันมากก็ยิ่งมีแรงพยุงมาก

กลับมาเข้าเรื่อง %Body fat ต่อดีกว่า วิธีการชั่งน้ำหนักบนบกกับในน้ำนั้นค่อนข้างยุ่งยากจึงมีคนคิดวิธีการในการวัด %Body fat ขึ้นมาใหม่ โดยอาศัยหลักการง่ายๆ ว่าคนที่มีไขมันในตัวมาก เวลาใช้มือหยิกก็จะจับชั้นไขมันตามพุง ตามต้นแขน ได้หนาๆ

แต่ถ้าใครมี %Body fat น้อย เวลาเอามือหยิกตามพุง ตามต้นแขน ก็จะจับอะไรไม่ค่อยได้ ความหนาของชั้นผิวหนังที่จับขึ้นมาได้ก็น้อยกว่า

ก็เลยมีการจับเอาคนที่รู้ %Body fat ด้วยการชั่งน้ำหนักด้วยวิธีแรกแล้ว มาวัดความหนาของชั้นผิวหนังตามตำแหน่งต่างๆ ที่ไขมันชอบไปเกาะอยู่ โดยใช้อุปกรณ์ที่มีลักษณะคล้ายๆ คีมคีบ ที่เรียกว่า Caliper ดังรูป

แล้วจดเป็นตารางเปรียบเทียบว่า ถ้าวัดความหนาของชั้นไขมันได้เท่านี้ คนส่วนใหญ่จะมีค่าเฉลี่ยของ %Body fat เท่าไหร่

เมื่อเราได้ตารางออกมาแล้ว ในทางกลับกัน ถ้าเราทราบว่าคนอีกคนหนึ่งมีค่าความหนาของชั้นไขมันกี่มิลลิเมตร เราก็พอจะประมาณกลับจากตารางได้ว่า คนๆ นั้นน่าจะมีค่า %Body fat เท่าไหร่

มีรายละเอียดคร่าวๆ ดังนี้

- ห้อยแขนข้างที่จะวัดลง ปล่อยสบายๆ

- หาจุดกึ่งกลางของท่อนแขนด้านบน

- ใช้นิ้วมือข้างที่ยังว่างอยู่ หยิบผิวหนังจับขึ้นมาเบาๆ ต่ำลงมาจากจุดที่จะวัดสัก 1 เซนติเมตร

- ใช้ Caliper คีบที่ผิว ณ ตำแหน่งที่จะวัด ผลที่ได้ออก มาจะมีหน่วยความหนาเป็นมิลลิเมตร

2. ชั้นไขมันต้นแขนด้านหลัง หรือ Triceps skin fold

มีรายละเอียดคร่าวๆ ดังนี้

- ห้อยแขนลงข้างตัว ปล่อยสบายๆ

- หาจุดกึ่งกลางท่อนแขนด้านบน

- ใช้นิ้วมือข้างที่ยังว่างอยู่ หยิบผิวหนังจับขึ้นมาเบาๆ ต่ำลงมาจากจุดที่จะวัดสัก 1 เซนติเมตร

- ใช้ Caliper คีบที่ผิว ณ ตำแหน่งที่จะวัด ผลที่ได้ออก มาจะมีหน่วยความหนาเป็นมิลลิเมตร

มีรายละเอียดคร่าวๆ ดังนี้

- ห้อยแขนลงข้างข้างตัว ปล่อยห้อยสบายๆ

- คลำหามุมแหลมด้านล่างของกระดูกสะบัก

- จับชั้นไขมัน ณ ตำแหน่งต่ำจากจุดนั้นลงมา ประมาณ 2 เซนติเมตร จับให้ผิวตั้งขึ้นเป็นแนว เฉียงขนานไปกับขอบของกระดูกสะบัก

- ต่ำลงมาจากมุมของกระดูกสะบัก 1 เซนติเมตร ให้ใช้ Caliper คีบแล้วอ่านค่าความหนาของ ชั้นไขมันตามวิธีเดิม

ว่าจะสอนวิธีอ่านตารางให้เสียทีเดียวในตอนนี้ แต่เกรงว่าเนื้อหาจะยาวเกินไป ขอยกไปเขียนเป็นตอนหน้าก็แล้วกันครับ