หลักของการทำสมาธิ คือการเอาใจไปจดจ่อกับสิ่งใดสิ่งหนึ่งเพียงอย่างเดียว
ซึ่งในที่นี้จะใช้การนับลมหายใจเป็นหลัก และยุติการคิดเรื่องอื่นๆ
อย่างสิ้นเชิง
หากฝึกสมาธิเป็นประจำ จะทำให้จิตใจเบิกบาน อารมณ์เย็น
สมองแจ่มใส หายเครียดจนตัวเองและคนใกล้ชิดรู้สึกถึงความเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีนี้ได้อย่างชัดเจน
วิธีการฝึก
ขั้นที่ 1
นั่งในท่าที่สบาย
จะเป็นการนั่งขัดสมาธิ นั่งพบเพียบ หรือนอนก็ได้ในกรณีที่เป็นผู้ป่วย
หลับตา หายใจเข้า หายใจออกช้าๆ
เริ่มนับลมหายใจเข้าออก ดังนี้
หายใจเข้านับ 1 หายใจออกนับ 1
หายใจเข้านับ 2 หายใจออกนับ 2
นับไปเรื่อยๆ จนถึง 5
แล้วเริ่มนับ 1 ใหม่
นับจนถึง 6 แล้วเริ่ม 1 ใหม่
นับจนถึง 7 แล้วเริ่ม 1 ใหม่
นับจนถึง 8 แล้วเริ่ม 1 ใหม่
นับจนถึง 9 แล้วเริ่ม 1 ใหม่
นับจนถึง 10
ครบ 10 ถือเป็น 1 รอบ
แล้วเริ่ม 1 - 5 ใหม่ ดังตัวอย่างต่อไปนี้
1,1 2,2 3,3 4,4 5,5
1,1 2,2 3,3 4,4 5,5 6,6
1,1 2,2 3,3 4,4 5,5 6,6 7,7
1,1 2,2 3,3 4,4 5,5 6,6 7,7 8,8
1,1 2,2 3,3 4,4 5,5 6,6 7,7 8,8 9,9
1,1 2,2 3,3 4,4 5,5 6,6 7,7 8,8 9,9 10,10
1,1 2,2 3,3 4,4 5,5
ฯลฯ
ในการฝึกครั้งแรกๆ อาจยังไม่มีสมาธิพอ ทำให้นับเลขผิดพลาด
หรือบางทีอาจมีความคิดอื่นแทรกเข้ามาทำให้ลืมนับเป็นบางช่วง
ถือเป็นเรื่องปกติ
ต่อไปให้พยายามตั้งสติใหม่ เมื่อมีความคิดอื่นแทรกเข้ามาก็ให้รับรู้
แล้วปล่อยให้ผ่านไป ไม่เก็บมาคิดต่อ
ในที่สุดก็จะสามารถนับเลขได้อย่างต่อเนื่องและไม่ผิดพลาด
เพราะมีสมาธิดีขึ้น
ขั้นที่ 2
เมื่อจิตใจสงบมากขึ้น
ให้เริ่มนับเลขแบบเร็วขึ้นไปอีกคือ
หายใจเข้านับ 1 หายใจออกนับ 2
หายใจเข้านับ 3 หายใจออกนับ 4
หายใจเข้านับ 5
หายใจออกนับ 1 ใหม่ จนถึง 6, 7, 8, 9, 10 ตามลำดับดังนี้
1 2 3 4 5
1 2 3 4 5 6
1 2 3 4 5 6 7
1 2 3 4 5 6 7 8
1 2 3 4 5 6 7 8 9
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
1 2 3 4 5
ฯลฯ
ขั้นที่ 3
เมื่อนับลมหายใจได้เร็วและไม่ผิดพลาด แสดงว่าจิตใจสงบมากแล้ว
คราวนี้ให้ใช้สติรับรู้ลมหายใจเข้าออกเพียงอย่างเดียว
ไม่ต้องนับเลขอีก และไม่คิดเรื่องใดๆ ทั้งสิ้น มีแต่ความสงบเท่านั้น
ข้อแนะนำ
ควรฝึกสมาธิเป็นประจำทุกวัน โดยเฉพาะก่อนนอน จะช่วยให้นอนหลับได้ดี
ไม่มีฝันร้ายด้วย
แหล่งอ้างอิง : กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือคลายเครียด.
พิมพ์ครั้งที่ 4. [นนทบุรี]: มปท., มปป.
