นพ.บรรจบ ชุณหสวัสดิกุล

นั่นเป็นเหตุการณ์เมื่อ 17 ปีที่ผ่านมา ซึ่งหนังสือของเขานับเป็นแกะดำในวงการหนังสือ เพราะเสนอสิ่งที่อยู่นอกเหนือความเชื่อของผู้คนสมัยนั้น เนื่องจากใครๆก็เห็นแต่ด้านดีของการดื่มนมวัว คุณหมอซาร์มา รู้จักกันสนิทสนมกับคุณพรเทพ ศรีนฤหล้า คนไทยเชื้อสายอินเดียซึ่งกิน Lacto-Vegetarian มาแต่บรรพบุรุษ คือกินมังสวิรัติแบบดื่มนม แต่เมื่อคุณพรเทพรู้ข้อมูลจากหนังสือของนพ.ซาร์มา เขาก็ผันตัวเองเป็น Vegan คือมังสวิรัติที่ไม่ดื่มนมวัวไม่กินไข่ด้วย โดยอาหารของ Vegan คือถั่วต่างๆอันหลากหลาย คุณพรเทพเป็นบุคคลแรกที่รณรงค์เรื่องผลร้ายของการดื่มนมวัวในประเทศไทย ซึ่งทำให้เขากลายเป็นคนแปลกในเวลานั้น

ผมรู้จักคุณพรเทพและได้อ่านหนังสือดังกล่าวของนพ.ซาร์มา พร้อมๆกับที่อ่านหนังสืออีกเล่มของ Harvey and Marilyn Diamond ชื่อ Fit for Life ซึ่งมีความรู้สุขภาพอันหลากหลาย แถมเจาะลึกเข้าไปในงานวิจัยเป็นจำนวนมากเรื่องผลร้ายของการดื่มนมวัว นับเป็นข้อมูลใหม่สำหรับผมเหมือนกัน ครั้นเมื่อใช้หลักการละเลิกการดื่มนมวัว สำหรับผู้ป่วยที่มาปรึกษาด้านธรรมชาติบำบัดเพื่อรักษาภูมิแพ้ ก็ได้ผลชะงัดมากเหมือนอย่างงานวิจัยที่ครอบครัวไดมอนด์อ้างอิงถึงในหนังสือของเขา ผมจึงทยอยเก็บข้อมูลเรื่องผลร้ายของการดื่มนม เขียนลงในมติชนสุดสัปดาห์ตั้งแต่เมื่อ 12 ปีที่ผ่านมา จากนั้นก็กลายเป็นหนังสือขึ้นมา 2 เล่มภาษาไทยที่ชี้ถึงผลร้ายของการดื่มนม

ความรู้เรื่องผลร้ายของการดื่มนมไปเข้าตาพล.ต.จำลอง ศรีเมือง ซึ่งพลอยทำให้ท่านหันเหแนวมังสวิรัติของท่านด้วย จากนั้นเศรษฐกิจไทยเข้ายุคฟองสบู่แตก นพ.เฉก ธนะสิริ พล.ต.จำลอง ศรีเมือง อ.ทวี บุตรสุนทร เกิดมาชวนผมก่อตั้งชมรมอยู่ร้อยปี ชีวีเป็นสุข มีการร่างหลักสุขภาพไทย 10 ประการ แนวทางที่เชิญชวนคนไทยให้ละเลี่ยงการดื่มนมวัวจึงกลายเป็นเรื่องแจ่มชัด ชมรมฯพิมพ์หนังสือชื่อ "กินข้าวกล้อง ไม่ต้องกินยา กินถั่ว งา ปลา ไม่ต้องพึ่งพานม (วัว)" และจัดงานมหกรรมสุขภาพ กระนั้นก็ตามเรื่องผลร้ายของการดื่มนมวัวก็ยังอยู่ในวงจำกัด แม้ว่าเมื่อผมไปบรรยายที่ไหนก็จะพกเอาเรื่องนี้ไปบรรยายด้วย

มาในระยะ 2-3 ปีหลัง กระแสสุขภาพด้านที่หันหาธรรมชาติแจ่มชัดมากขึ้น มีกุมารแพทย์จำนวนมากขึ้นทุกทีเริ่มเห็นพิษภัยของการเลี้ยงลูกด้วยนมวัว ชมรมรณรงค์เลี้ยงลูกด้วยนมแม่เริ่มหวั่นวิตกเรื่องการเลี้ยงลูกด้วยนมวัวของคนไทย ทำให้อัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ลดต่ำจน WHO เป็นห่วง การรณรงค์จึงเกิดขึ้น จนภายหลังได้มีการก่อตั้งศูนย์นมแม่แห่งประเทศไทย เพื่อจับภารกิจการส่งเสริมให้เลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเป็นล่ำเป็นสันมากขึ้น

เมื่อเดือนมิถุนายนศกนี้ ศูนย์นมแม่ฯได้จัดเสวนาเรื่อง "โรคแพ้โปรตีนนมวัว(ในเด็ก)" มีแพทย์จากหลายหน่วยงานไปให้ความรู้เรื่องการก่อภูมิแพ้ของนมวัว พญ.ภาสุรี แสงศุภวานิช กุมารแพทย์ผู้เชี่ยวชาญโรคภูมิแพ้ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์กล่าวว่า "โรคแพ้โปรตีนนมวัวในทารกกำลังเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ โรคเกิดจากเด็กไม่สามารถรับโปรตีนนมวัวได้ เกิดอาการผิวแห้ง ผื่นคันเรื้อรัง มีเสมหะครืดคราดในลำคอ คัดจมูกเรื้อรัง รายที่รุนแรงอาจหอบซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงของการเป็นโรคหอบหืดเมื่อโตขึ้น บางรายที่แพ้รุนแรงอาจเสียชีวิตได้ตั้งแต่เด็ก"

คุณหมอกล่าวว่า โรคนี้มักเกิดกับเด็กขวบปีแรก เนื่องจากแม่นิยมดื่มนมวัว ทั้งๆที่นมแม่เป็นอาหารที่มีคุณค่าสูง เด็กไทยเพียงร้อยละ 20 จาก 800,000 คนที่ถูกเลี้ยงด้วยนมแม่จนถึง 6 เดือน อีก 600,000 คนเลี้ยงลูกด้วยนมวัว ในจำนวนนี้จะแพ้นมวัวร้อยละ 3 คือประมาณ 20,000 คนต่อปี

โดยสถิติพบว่าถ้าในครอบครัวพ่อแม่เป็นภูมิแพ้อยู่แล้ว ทารกถ้ากินนมวัวมีโอกาสแพ้ถึงร้อยละ 20 ในขวบปีแรก เทียบกับการกินนมแม่จะแพ้ได้เพียงร้อยละ 0.5-1.5 และความรู้ใหม่ยังมีอีกว่า แม้แต่การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ถ้าแม่นมวัว โปรตีนนมวัวก็อาจผ่านแม่สู่ทารกให้เกิดภูมิแพ้ในเด็กได้อีกด้วย กุมารแพทย์สมัยใหม่จึงแนะนำคุณแม่ให้กินแคลเซียมแทนที่จะต้องดื่มนมวัวระหว่างให้นมลูก

รศ.นพ.สุวัฒน์ เบญจพลพิทักษ์ ประธานฝ่ายวิชาการสมาคมโรคภูมิแพ้และวิทยาภูมิคุ้มกันแห่งประเทศไทยให้ความรู้ว่า "ในรอบ 10 ปีเด็กไทยเป็นภูมิแพ้มากว่าเดิม 3-4 เท่า เด็กในกรุงเทพฯมีถึงร้อยละ 40 ที่เป็นโรคนี้ สาเหตุอาจเป็นเพราะสมัยนี้เด็กกินนมแม่น้อย ถ้าเด็กกินนมแม่แต่ต้นติดต่อกัน 6 เดือนจะลดการเป็นภูมิแพ้ได้"

มีการพยายามให้ความรู้ว่า แม่สามารถให้นมลูกบนเตียงคลอดได้เลย การดูดนมแม่ทันทีจะกระตุ้นให้วงจรการทำงานของน้ำนมแม่ให้เริ่มทำงาน ครั้งแรกที่ลูกดูดอาจยังไม่มีน้ำนมไหล แต่ให้ดูดบ่อยๆ จะทำให้น้ำนมแม่ไหลได้ทันกับเวลาที่ลูกหิวพอดี

โรคภูมิแพ้นมวัวบางรายอาจแสดงอาการกระทั่งว่า พอดื่มนมวัวปุ๊บก็มีอาการปากเจ่อทันทีหรือมีผื่นขึ้น แต่เด็กอีกไม่น้อยที่ดื่มนมวัวแรกๆก็ไม่มีอาการอะไรเลย ดื่มไป 2-3 เดือนจะมีอาการเป็นหวัดไม่หาย มีอาการท้องเสียบ่อย มีผื่นขึ้นตามหน้า บ่อยครั้งที่อาการคัดจมูกจะถูกเข้าใจว่าเป็นหวัดธรรมดา ถ้าไม่ได้รับการแก้ไขต่อไปก็อาจกลายเป็นไซนัสอักเสบ หรือกลายเป็นหอบหืดเมื่อเด็กโตขึ้น

เด็กเป็นภูมิแพ้บางคน เป็นมามากกว่าอายุตัวเองด้วยนะครับ ผมเจอกรณีตัวอย่างของน้องนีออน (นามสมมติ) อายุเพียง 4 ขวบครึ่ง แต่เป็นหวัดเกือบจะ 5 ปีเห็นจะได้ เหตุที่ว่าเป็นหวัดมานานกว่าอายุจริงเพราะว่า ตั้งแต่คุณแม่ตั้งท้องเธอมาคุณแม่ก็เป็นภูมิแพ้อยู่แล้ว เป็นอันว่าพากันแพ้ทั้งคุณแม่ทั้งคุณลูกตั้งแต่ตอนนั้นก็ว่าได้

คุณแม่ดื่มนมวัวมากตามคำโฆษณา ก็เลยเป็นภูมิแพ้ และเมื่อคลอดออกมาน้องนีออนก็คัดจมูกทันที เรื่อยมาจนถึง 4 ขวบกว่าจนคุณพ่อคุณแม่อุตส่าห์พาเธอมาจากต่างจังหวัดเพื่อหันหาธรรมชาติบำบัด ผมแนะนำให้เลิกดื่มนมวัว ซึ่งต้องรวมทั้งโยเกิร์ต นมเปรี้ยว เค้ก ไอศกรีม ช็อกโกแลต และเครื่องดื่มรสโกโก้อีก 2 ยี่ห้อด้วย พร้อมกับบอกให้พ่อแม่จัดให้เธอได้ดื่มน้ำส้มทุกวัน ต่อมาอีก 2 สัปดาห์นีออนก็หายจากภูมิแพ้

ภูมิแพ้ยังพบมากมายในวัยผู้ใหญ่ด้วยซึ่งถ้าใช้ธรรมชาติบำบัด ต้องใช้สูตรการอดล้างพิษ และวิตามินอีกหลายตัว ซับซ้อนกว่าการรักษาภูมิแพ้ในเด็กอีกหลายขั้นตอน

หนังสือแนะนำ - โรคภูมิแพ้ รักษาได้ด้วยธรรมชาติบำบัด - นม มัจจุราชเงียบ - คู่มือละเลิกการดื่มนม