บัลวีรายปักษ์ ฉบับที่ 124:16-31 ก.ค.51 ปรับปรุงข้อมูลล่าสุด วันที่ 16 กรกฎาคม 2551 -*- ::: มหกรรมธรรมชาติบำบัดครั้งที่ 29 “ สุขภาพผู้สูงวัย ” โดย นพ. บรรจบ และ นพ ทีปทัศน์ ชุณหสวัสดิกุล วันอาทิตย์ที่ 7 กันยายน 2551 ฟรี ! ณ อาคารเฉลิมพระบารมี 50 ปี ซ.ศูนย์วิจัย โทร.02-615-8822 ::: เสวนาสุขภาพ “ธรรมชาติบำบัดกับคุณแม่ตั้งครรภ์ ” นำโดย พญ.กอบกาญจน์ ไพบูลย์ศิลป วันอาทิตย์ ที่ 3 สิงหาคม 2551 ณ. บัลวีพระราม 6 โทร.02-615-8822 ::: พบกับร้านสุขภาพสาขาใหม่ของบัลวี ณ ตลาดต้นไม้และสัตว์เลี้ยงการ์เด้นมอลล์ ใกล้ศูนย์การค้าซีคอน หลังวิทยาลัยดุสิตการโรงแรม โทร . 02-321-5322
 
     
 
กลลวงอนามัย-ไขมันศูนย์เปอร์เซ็นต์ คิดว่าปลอดภัยไร้โรค
นพ.บรรจบ ชุณหสวัสดิกุล

เรากำลังไล่เลียงความเข้าใจผิดทางสุขภาพยอดฮิตในปี 2550 ที่ผ่านมาเรียกให้สนิทปากว่า "กลลวงอนามัย" ซึ่งผมนับออกมาได้ 12 ประการ ได้เล่าให้ฟังไปแล้ว 5 ประการคือ:

กลลวงอนามัย ประการที่ 1 ไม่กล้ากินแก้วมังกร เพราะกลัวสารก่อมะเร็ง
กลลวงอนามัยประการที่ 2 ไม่กล้าดื่มนมถั่วเหลือง เพราะเด็กผู้ชายจะกลายเป็นกระเทย แถมก่อมะเร็งอีกต่างหาก
กลลวงอนามัยประการที่ 3 เชื่อว่าโรคหวัดหายได้ด้วยการกินยา
กลลวงอนามัยประการที่ 4 เป็นไขมันเลือดสูง เอาแต่รักษาด้วยการกินยา
กลลวงอนามัยประการที่ 5 ดื่มนมวัวหมักบาซิลลัส คิดว่าจะดี

วันนี้เป็นกลลวงอนามัยประการที่ 6 บริโภคผลิตภัณฑ์ไขมันศูนย์เปอร์เซ็นต์ คิดว่าปลอดภัยไร้โรค เรื่องมีอยู่ว่าคนเราสมัยนี้คิดกลัวไขมันจนกระทั่งถือว่าไขมันล้วนเป็นของไม่ดีไปเสียทั้งหมด มันจะไปอุดตันเส้นเลือดสมองและหัวใจ อีกประการหนึ่งคือความกลัวอ้วน ก็เลยไม่กินไขมันซะเลย เรื่องไม่กินไขมันเพราะกลัวอ้วน ผมได้แจกแจงไว้เป็นหนึ่งในกับดักสุขภาพ 11 ประการตั้งแต่เมื่อปลายปี 2549 แล้ว ซึ่งเป็นเรื่องไม่ถูกต้อง เพราะไขมันก็เป็นหนึ่งในอาหาร 5 หมู่ที่จำเป็นสำหรับสุขภาพของคนเรา แต่เมื่อมาสังเกตแนวโน้มในปีนี้ ก็ปรากฏว่ามีผลิตภัณฑ์เพื่อการบริโภคหลายตัว ที่อาศัยความแตกตื่นเรื่องไม่อยากบริโภคไขมัน ฉวยโอกาสสมอ้างว่า ผลิตภัณฑ์ของตัวนั้น "มีไขมันศูนย์เปอร์เซ็นต์" ชูขึ้นมาเป็นจุดขาย แล้วก็มีผู้ตอบรับจำนวนไม่น้อยเสียด้วย

เดิมทีเดียวเริ่มที่ผลิตภัณฑ์น้ำดื่ม เป็นที่รู้ๆกันอยู่แล้วว่า น้ำดื่มบริสุทธิ์ย่อมไม่มีส่วนประกอบทั้งโปรตีน คาร์โบไฮเดรต เกลือแร่ วิตามิน รวมทั้งไขมันด้วย แต่ในบรรดาสารอาหาร 4 ประการ ดูจะไม่ใช่สารที่คนเรารังเกียจ ก็เลยไม่ได้ถูกชูขึ้นมาเป็นประเด็นขาย แต่เจ้าสารอาหารกลุ่มไขมันนั่นสิ ในเมื่อในวงการสุขภาพมีความคิดสุดโต่งเรื่องไม่ต้องการบริโภคไขมัน ประเด็นเรื่อง "ไขมันศูนย์เปอร์เซ็นต์" จึงถูกจุดประกายขึ้นมา

ไม่ทราบว่าเป็นความปัญญาอ่อน หรือเป็นตลกบริโภคกันแน่ จึงเกิดปรากฏการณ์ที่น้ำดื่มธรรมดาสามัญ เกิดชูประเด็นขายว่ามี "ไขมันศูนย์เปอร์เซ็นต์" ให้เป็นเรื่องเป็นราว แต่เชื่อว่าประเด็นดังกล่าวนี้ไม่น่าจะกระตุ้นยอดขายของน้ำนั้นๆได้ เพราะเป็นเรื่องสามัญสำนึกของคนทั่วไปอยู่แล้วว่า "น้ำดื่มย่อมไม่มีไขมัน เป็นธรรมดา"

มาในระยะหลังเกิดมีผงชงยี่ห้อหนึ่ง ชูประเด็นเรื่อง "เวย์โปรตัน ไขมันศูนย์เปอร์เซ็นต์" หรือ "0% fat" ขึ้นมาอย่างโดดเด่น แล้วเกิดการกระตุ้นยอดขายอย่างเร่าร้อนในหมู่นักเพาะกาย ซึ่งเป็นกลุ่มคนที่ต้องการสร้างกล้ามเนื้อชนิดไม่ติดมัน ไว้ประดับตามแผงอก ต้นแขน แล้วก็แผ่นหน้าท้อง รวมถึงคุณผู้หญิงที่กลัวอ้วน คุณพ่อคุณแม่ที่กลัวไขมันเลือดสูง

จะเรียกว่าจงใจหรือไม่ก็ตาม ผงชงยี่ห้อนี้เลี่ยงมาเรียกตัวเองว่า "Whey" ซึ่งเป็นชื่อทางวิชาการที่คนสามัญส่วนใหญ่ไม่รู้จักว่าทำมาจากอะไร บางคนพลอยเข้าใจว่า เป็นผงโปรตีนพืชเสียด้วยซ้ำ

"ไม่ใช่ผมเข้าใจผิดเองหรอกนะครับ เซลส์แมนของผงชงชนิดนี้มานำเสนอพวกผมซึ่งออกกำลังกายอยู่ในฟิตเนสว่า เป็นผงโปรตีนพืช ผมก็เลยซื้อดื่มไปหลายกระป๋อง" คุณทวีป เจ้าหน้าที่อาวุโสท่านหนึ่งของฝ่ายพัฒนาบุคลากร ของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยซึ่งเชิญทีมแพทย์ของเราไปนำ in house training เป็นเวลา 2 วันเต็มๆที่กฟผ.เปรยขึ้นมากับผม

"Whey ก็คือโปรตีนจากนมวัว" ผมบอก

"อ้าว...ถ้ารู้แต่ต้นว่าเป็นผลิตภัณฑ์จากนมวัว ผมก็ไม่กินอยู่แล้วละ เพราะผมก็อ่านความรู้เรื่องผลิตภัณฑ์นมวัวเป็นผลร้ายมากกว่าผลดีต่อสุขภาพ แต่นี่คนขายมาบอกเราว่าเป็นผงโปรตีนพืช แบบนี้เท่ากับหลอกลวงผู้บริโภคแล้วนี่นา" คุณทวีปตั้งประเด็นที่ชวนให้หาคำตอบ

เรื่องมันเป็นอย่างนี้ครับ ท่านผู้อ่านที่วัยขนาด 40 อัพ อาจจะพอย้อนหลังไปได้ว่า เมื่อสมัยเราเป็นเด็ก จะมีนมกระป๋องยี่ห้อหนึ่งที่มีลักษณะใสโจ๊กๆ ราคาก็แสนจะถูก ไม่ได้เอาไว้ดื่มธรรมดา แต่มีไว้ราดไอศกรีมเท่านั้นเอง นมชนิดนี้มีคุณค่าต่ำ เพราะมีแต่โปรตีน ไม่มีครีมนมซึ่งฝรั่งถือกันว่ามีคุณค่าสูงกว่า นมนี้จึงถูกเรียกว่า "หางนม" สมัยนั้นผู้คนที่มีการศึกษาน้อย เช่นคนตามชนบท มักเอาหางนมชนิดนี้ไปเลี้ยงทารกเพราะราคาถูก ผลปรากฏว่า ทารกเกิดภาวะขาดสารอาหารอย่างรุนแรง จนกระทั่งกลายเป็นประเด็นที่ทางการต้องกำหนดให้นมยี่ห้อนี้เขียนเป็นตัวแดงๆไว้กับฉลากที่ข้างกระป๋องว่า "หางนม ห้ามใช้เลี้ยงทารก"

ครับ เวย์โปรตีนก็คือโปรตีนนม และเป็นหางนมที่เป็นเศษเล็กเศษน้อยที่เหลือจากกระบวนการผลิตนม ที่ฝรั่งเขาไม่รู้จะเอาไปทำอะไรนั่นเอง

เราต้องรู้ประการหนึ่งว่า ในกระบวนอุตสาหกรรมนม เมื่อเขารีดนมวัวออกมาได้แล้ว นมจะถูกคัดแยกไปผลิตผลิตภัณฑ์หลายอย่างด้วยกัน ก่อนอื่นก็คือ ส่วนของครีมนม เนื่องจากฝรั่งอยู่ในเมืองหนาวร่างกายต้องการอาหารไขมันค่อนข้างสูง ครีมนมจึงถือเป็นสิ่งมีคุณค่า เขาจะคัดแยกออกมาเพื่อผลิตเป็นชีสที่เรียกว่า เนยแข็ง และบัตเตอร์ที่เรียกว่า เนยเหลว บ้างเอาครีมนมไปทำเค้ก ไอศกรีม ช็อกโกแลต สุดท้ายก็เหลือโปรตีนนมที่ถูกเรียกได้หลายชื่อ เช่น เวย์ เคซีน หรือเรียกให้หรูหรากว่านั้นว่า แลกโตโกลบูลิน ซึ่งล้วนหมายถึงโปรตีนจากนมวัวทั้งนั้น

สมัยที่คนยังไม่ตื่นตัวเรื่องโรคไขมันเลือดสูง และโรคอ้วน คนก็มัวแต่กินชีสและครีมนมชนิดต่างๆ เหลือโปรตีนนมเป็นของเหลือเดน จะเตะทิ้งก็ใช่ที่ เลยบรรจุเป็นนมกระป๋องน้ำใสๆมาขายให้เราใช้ทำไอศกรีมเล่นๆ

แต่มาสมัยนี้ ด้วยคนตื่นกลัวเรื่องอาหารไขมัน นอกจากเกรงกลัวนมเต็มรูปแล้ว นมพร่องไขมัน คนก็ชักจะรู้ทันว่าไม่ปลอดภัย ทีนี้คนที่รักสุขภาพจึงชักจะเหลียวหน้าเหลียวหลังพยายามหาอะไรที่ไขมันต่ำๆ ถ้าเป็นชนิด "ไขมันศูนย์เปอร์เซ็นต์" ก็มักจะมอบความไว้วางใจเอาไว้ก่อน

นี่จึงเป็นเหตุให้เกิดการพลิกผันเอาเศษโปรตีนที่เหลือของกระบวนการผลิตครีมนม เอามาทำเป็นผงบรรจุกระป๋อง แล้วจั่วหัวเป็นจุดขายว่า "เวย์โปรตีน ไขมันศูนย์เปอร์เซ็นต์" ปรากฏผลเป็นที่สะดุดตาสะดุดใจของผู้รักสุขภาพ ที่กลัวอ้วน กลัวไขมันเลือดสูง รวมถึงผู้คนตามฟิตเนส

หารู้ไม่ว่า การดื่มโปรตีนนมนั้น คือตัวเหตุของปัญหาจำนวนไม่น้อย เพราะตัวการที่ก่อภูมิแพ้ให้กับคนตะวันออกโดยเฉพาะกับคนไทยเรานั้น โปรตีนนมวัวคือตัวการสำคัญอันดับหนึ่ง (รายงานหลายฉบับทั้งของดร.เดวิด เจ ฮิลล์ สภาบันวิจัย Mardoch ออสเตรเลีย รายงานของพญ.อรพรรณ โพชนุกุล รพ.ธรรมศาสตร์ และรายงานของรศ.พญ.พรรทิพา ฉัตรชาตรี หน่วยโรคภูมิแพ้โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ในWorld Allergy Congress 2007 (WAC 2007) ครั้งที่ 20 วันที่ 2-6 ธันวาคม 2550) โปรตีนนมที่ย่อยยากส่วนหนึ่งจะหลุดเข้าสู่กระแสเลือดก่อให้เกิดภูมิแพ้ หอบหืด ผื่นคัน กระทั่งภูมิเพี้ยนหรือกลุ่มโรคภูมิต้านทานไวเกิน ในอีกด้านหนึ่ง โดยธรรมชาติของการโหลดโปรตีนเข้าสู่ร่างกายมากๆจะทำให้ไตต้องทำงานหนัก ขณะที่เศษโปรตีนที่ตกค้างในลำไส้จะเกิดการหมักโดยเชื้อแบคทีเรียในลำไส้ เกิดสภาพบูดเน่า ไปเพิ่มความเสี่ยงต่อมะเร็งอีกต่างหาก

"เวย์โปรตีน ไขมันศูนย์เปอร์เซ็นต์" จึงเป็นกลลวงอนามัยประการหนึ่งที่พึงสังวรณ์ ส่วนเรื่องที่เซลส์แมนไปบอกขายกับผู้บริโภคว่า "เป็นผงโปรตีนจากพืช" ก็ต้องนับเป็นกลลวงสองชั้นที่องค์กรผู้มีหน้าที่ต้องสอดส่องต่อไป

หนังสือแนะนำ
- กับดักสุขภาพ 11 ประการ
- นมมัจจุราชเงียบ
- 30 วันไขมันลด