เรากำลังว่าด้วยกลลวงอนามัย ซึ่งก็คือการหลอกล่อให้หลงเชื่อ ให้เราปฏิบัติทางสุขภาพในทางที่ผิด ซึ่งผมตั้งใจให้เป็นของฝากสำหรับสิ้นปี 2550 นี้ โดยเราได้เล่าสู่กันฟังไปแล้ว 6 ประการ

วันนี้ว่าด้วยสุขภาพเส้นผมบ้าง มีคนเชื่อว่า สระผมทุกวันจะช่วยสุขภาพเส้นผม นี่น่าจะนับว่าเป็นกลลวงอนามัยประการที่ 7

การสระผมทุกวันรังแต่จะทำให้เสียสุขภาพเส้นผมอย่างร้ายแรง จนกู่ไม่กลับก็เป็นได้

เรื่องมีอยู่ว่า เส้นผมเป็นระยางของหนังศีรษะ มันสัมพันธ์กันเหมือนคำที่ว่า ดินดีเพราะหญ้าปก ป่ารกเพราะเสือยัง เสือมีเพราะป่าบัง หญ้ายังเพราะดินดี เส้นผมจะดีได้นั้นสุขภาพของหนังศีรษะเป็นตัวกำหนด และสภาพของเส้นผมก็เอื้อปัจจัยแวดล้อมที่เหมาะสมแก่หนังศีรษะด้วย

เส้นผมก็คือสายโปรตีนที่พันกันยืดยาวออกมาเป็นเส้น โดยหนังศีรษะมีศักยภาพในการสร้างเส้นผมออกมาเรื่อยๆ แต่ความสามารถนี้จะมากน้อยขึ้นกับอายุ อาหารที่มาหล่อเลี้ยงหนังศีรษะ และปัจจัยภายนอกที่มากระทำต่อหนังศีรษะ

โครงสร้างของเส้นผมมีลักษณะคล้ายหลอดกาแฟ คือเป็นหลอดสีใสที่ทำจากเคอราติน มีความหยุ่นตัว ภายในหลอดบรรจุด้วยเม็ดสีที่มีสีแตกต่างกัน เกิดจากเม็ดสีที่หนังศีรษะสร้างแล้วบรรจุเข้าไป

เส้นผมงอกออกมาจากตุ่มรากผมซึ่งฝังอยู่ลึกลงไปในหนังศีรษะประมาณ 4-5 มม. ใต้ตุ่มนี้เป็นไขมันและมีเส้นเลือดนำอาหารมาหล่อเลี้ยงรากผมอย่างอุดมสมบูรณ์ รากผมมีหน้าที่ 3 อย่างคือ แบ่งตัวให้เส้นผมยาวขึ้น สร้างเม็ดสีบรรจุลงในเส้นผม และสร้างโปรตีนเคอราตินทำให้เส้นผมแข็งแรง ที่รากผมมีเซลล์ที่มีชีวิตและแบ่งตัวได้รวดเร็ว เดือนหนึ่งจะงอกราวครึ่งนิ้ว เมื่อผมร่วงไป ผมเส้นใหม่จะแทงออกมาจากรากผมเดิม ในบางตุ่มมีผมงอกซ้อนกันหลานเส้น ทำให้เจ้าของมีผมดกหนา

ทีนี้สุขภาพเส้นผมจะดีต้องอาศัยการดูแลดังนี้คือ:

อาหารสำหรับเส้นผม คืออาหารที่ดีต่อผิวหนังนั่นเอง ได้แก่อาหารกลุ่มที่มีปริมาณสูงของเบต้าแคโรทีน วิตามินซี วิตามินอี สังกะสี ธาตุเหล็ก วิตามินบี บี12 และไบโอติน รวมถึงกำมะถัน แนะนำให้กินอาหารโปรตีนวันละ 1 ฝ่ามือของผู้เป็นเจ้าของ ผักสดวันละ 2 จาน ผลไม้สดวันละ 2 ลูก น้ำผลไม้คั้นวันละ 1 แก้ว ไขมันที่มีประโยชน์เช่นน้ำมันรำข้าว น้ำมันเมล็ดชา น้ำมันมะพร้าว กับข้าวให้ขยันกินแหล่งอาหารสังกะสีเช่นอาหารทะเล จมูกข้าวสาลี ตับ เมล็ดฟักทอง และไข่ บี12 มีมากในกะปิ น้ำปลา ปลาร้า ตับ ไข่ ถั่ว ไบโอตินมีมากในข้าวกล้อง ไข่แดง ตับ ไต ถั่ว ผลไม้เปลือกแข็ง กำมะถันมีมากในกะหล่ำ ถั่วเมล็ดแห้ง ไข่ และปลาทะเล

การนวดหนังศีรษะด้วยน้ำมันมะพร้าว มีผลบำรุงหนังศีรษะได้ดี ลดการระคายเคือง น้ำมันมะพร้าวยังดูดซึมเข้าไปช่วยเร่งอัตราใช้พลังงานของเซลล์หนังศีรษะ เพิ่มเลือดไปเลี้ยงหนังศีรษะมากขึ้น

ออกกำลังกาย การออกกำลังกายช่วยเลือดหมุนเวียน รวมทั้งหนังศีรษะ จะใช้จ็อกกิ้ง ปั่นจักรยาน โยคะ ชี่กง แอโรบิกในน้ำ ส่วนการว่ายน้ำบ่อยเกินไปไม่ดีกับเส้นผมเพราะคลอรีนในสระ ถ้าว่ายน้ำควรสวมหมวก และเลือกใช้สระที่เพิ่มเกลือ ซึ่งจะลดปริมาณการใช้คลอรีน

การนวดหนังศีรษะเป็นอีกวิธีที่ง่ายในการบริหารหนังศีรษะ คือใช้นวดด้วยปลายนิ้ว เหมือนการสระผม แต่เป็นการสระแห้ง หรือจะแปรงผมด้วยแปลงที่เป็นตุ่มไม้กลมๆก็ได้ วันละ 100 ครั้ง

สภาพแวดล้อม สิ่งที่กระทบต่อสุขภาพเส้นผมคืออะไรก็ตามที่ก่อการระคายเคืองหนังศีรษะ และตัวอันตรายที่ระคายเคืองหนังศีรษะที่สุดก็คือ แชมพูสระผม แชมพูได้รับการประดิษฐ์ขึ้นมาเพื่อเอื้อแก่การชำระไขมันออกจากหนังศีรษะ มันเป็นประดิษฐกรรมในโลกยุคมลภาวะเป็นพิษ เนื่องเพราะการดำรงชีวิตในสังคมเมืองจะมีฝุ่นละอองและหมอกควันมาก สิ่งเหล่านี้จึงจับคราบบนเส้นผม ที่คนสมัยนี้ทนไม่ได้และพยายามสระมันทิ้งไป เริ่มจากสระ 4-5 วันครั้ง มาเป็นสระ 3 วันครั้ง เป็น 2 วันครั้ง จนกระทั่งกลายเป็นการสระผมทุกวัน

หารู้ไม่ว่า การสระแต่ละครั้งนอกจากขจัดฝุ่นละอองออกไปแล้ว มันได้ขจัดไขมันที่สร้างขึ้นมาจากรากผมเอาไว้หล่อเลี้ยงเส้นผมออกไปด้วย ผลก็คือเส้นผมขาดน้ำมันบำรุง ทำให้เส้นผมแห้งและขาดน้ำหนัก เรื่องนี้เป็นค่านิยมที่ผลิตภัณฑ์แชมพูสระผมเป็นผู้สร้างขึ้นมาด้วยแรงโฆษณา โดยมักจะหาดารานางแบบที่ผมยาวๆ มาสบัดหน้าให้เส้นผมพริ้วกระจาย จากนั้นแต่งด้วยคอมพิวเตอร์ให้เห็นเส้นผมที่ไหวตัวเรียงกันเป็นลูกคลื่น แล้วก็บอกไว้ว่าต้องใช้แชมพูสระผมยี่ห้อนั้นๆ แถมเพิ่มกลเม็ดในการเพิ่มยอดขายโดยตั้งชื่อแชมพูไว้ว่าใช้สระแบบทุกวันได้ ซึ่งความจริงแชมพูก็คือแชมพู ล้วนเป็นตัวขจัดไขมันออกจากหนังศีรษะทั้งสิ้น

การสระผมบ่อยเกินไป น้ำมันจากหนังศีรษะถูกกำจัดออกทุกครั้งที่สระ รากผมก็ต้องดิ้นรนด้วยการเร่งสร้างน้ำมันออกมามากขึ้นๆ ยิ่งสระ ยิ่งสร้าง กลายเป็นการสู้รบตบมือระหว่างเจ้าของที่หลงผิดจากกลยุทธการตลาดของแชมพูสระผม กับหนังศีรษะผืนน้อยๆซึ่งเป็นฝ่ายเสียเปรียบ เหตุการณ์เป็นไปสักพักหนึ่ง หนังศีรษะที่เร่งตัวเองเต็มที่จะทำให้เกิดสภาพหนังศีรษะมันเยิ้ม ความที่มันเยิ้มทำให้จับฝุ่นละอองได้ง่ายขึ้นไปอีก ยิ่งสร้างความรำคาญให้กับเจ้าของ ส่วนมากแล้วเจ้าของก็จะเร่งความถี่ของการสระผม จาก 3 เป็น 2 แล้วก็เป็นการสระทุกวัน

การต่อสู้เพิ่มทวีความดุเดือด แล้วคุณคิดดูซิครับว่าใครจะชนะ ชัยชนะย่อมตกเป็นของแชมพูสระผม สุดท้ายหนังศีรษะก็ยอมแพ้ ไม่สามารถสร้างน้ำมันหล่อเลี้ยงได้เพียงพออีกต่อไป ผลที่ตามมาก็คือ เกิดสภาพหนังศีรษะแห้ง เป็นรังแค เส้นผมเสื่อมสุขภาพ ผมเสีย ผมแตกปลาย ที่ซ้ำร้ายกว่านั้นคือ บริษัทขายแชมพูเร่งโฆษณาต่อไปถึงความน่ารังเกียจของการมีรังแคประปรายอยู่บนคอเสื้อ เขาชูประเด็นดังกล่าวเสียจนอาจทำให้หญิงสาวถึงกับสูญเสียแฟนหนุ่มที่มีความหยักในสมองน้อยกว่าปกติ เขาผละจากเธอไปเพียงเพราะเห็นรังแคบนปกเสื้อ เล่นเอาสาวเจ้าต้องหันไปใช้แชมพูแบบสระทุกวันยี่ห้อที่โผล่พรวดขึ้นบนจอเพื่อสมานแผลใจของคุณเธอ

เป็นอันว่า สาวน้อยนางนั้นได้แฟนหนุ่มสมองน้อยคืนมา เพราะเธอหันหาแชมพูดังกล่าวนั่นเอง

ครับ การรักษาสุขภาพเส้นผมไม่ใช่ด้วยการเร่งสระผม ความจริงแล้วเราอาจสระผมเพียงสัปดาห์ละครั้ง เพื่อเลิกรังแกเส้นผม แต่ให้ใช้แปรงฝุ่นละอองออกทุกวัน การแปรงผมยังเร่งเลือดมาเลี้ยงหนังศีรษะ และกระจายน้ำมันจากรากผมไปหาเส้นผมส่วนปลาย และถ้าจะสระผมก็ลองใช้สูตรยาสระผมจากผลไม้สดทำใช้เอง ดังนี้ครับ:

1.กล้วยหอม 1/2-1 ลูก

2.มะนาวหรือมะกรูด 1/2-1 ลูก

3.มะละกอ 1 ซีก

4.น้ำ 1 ชาม

เอากล้วยหอมและมะละกอปั่นในเบรนเดอร์กับน้ำ บีบมะนาวหรือมะกรูดลงไป หรือจะเผา